Zweifler müssen versagen und reißen andere mit hinab

 

शशाङ्कवतीलम्बकः १२ Shashaankavatii 12. Buch

पञ्चविंशस्तरङ्गः   Die fünfundzwanzigste Welle, Kapitel 25, alte Zählung: 92

अष्टादशो वेतालः ashtaadasho vetaala Der 18. Vetala

 

ततः पितृवने तस्मिन्क्रव्यभक्षिभिरावृते । ज्वालाविलोलरसनैर्भूतैरिव चिताग्निभिः ॥ १

tatah pitrvane tasminkravyabhakshibhiraavrte | jvaalaavilolarasanairbhuutairiva citaagnibhih || 1

Auf diesem Leichenacker voller fleischfressender Gespenster mit über den Scheiterhaufen lodernden Feuerzungen

गत्वैव तस्यामक्षोभ्यः क्षपायां शिंशपातरुम् । स त्रिविक्रमसेनस्तमाससाद पुनर्नृपः ॥ २

gatvaiva tasyaamakshobhyah kshapaayaam shimshapaatarum | sa trivikramasenastamaasasaada punarnrpah || 2

ging König Trivikramasena unerschütterlich durch die Nacht und trat wieder an den Ashokabaum heran.

तत्रापश्यच्च वेतालविकृतान्सदृशाकृतीन् । उल्लम्बमानान्सुबहून्प्रेतकायानशङ्कितम् ॥ ३

tatraapashyacca vetaalavikrtaansadrshaakrtiin | ullambamaanaansubahuunpretakaayaanashankitam || 3

Da sah er viele am Baum hängende Leichen, die aussahen, als seien sie alle von Leichengeistern entstellt worden.

अहो किमेतत्किंवान्यन्मायी कालं क्षिपत्ययम् । वेतालो मे न वेद्म्येषां ग्राह्यं येनेह भूयसाम् ॥ ४

aho kimetatkimvaanyanmaayii kaalam kshipatyayam | vetaalo me na vedmyeshaam graahyam yeneha bhuuyasaam || 4

„Ha, was ist das denn? Oder will der trügerische Vetaala, daß ich Zeit verliere?

Ich weiß nicht mal mehr, welchen von denen ich nehmen soll.

असिद्धार्थस्य चेद्रात्रिरियं मम गमिष्यति । ततो वह्निं प्रवेक्ष्यामि न सहिष्ये तु हास्यताम् ॥ ५

asiddhaarthasya cedraatririyam mama gamishyati | tato vahnim pravekshyaami na sahishye tu haasyataam || 5

Wenn diese Nacht vergeht, ohne daß ich meine Mission erfüllt habe, stürze ich mich ins Feuer! Diese Schmach ertrag ich nicht“,

इति चिन्तयस्तस्य राज्ञो विज्ञाय निश्चयम् । सत्त्वतुष्टः स वेतालः स्वमायां संजहार ताम् ॥ ६

iti cintayastasya raajno vijnaaya nishcayam | sattvatushtah sa vetaalah svamaayaam samjahaara taam || 6

sagte sich der König. Der Vetaala erkannte seine Absicht und war über seinen Mut so froh, daß er von seiner Gaukelei abließ.

ततो दृष्ट्वैकमेवात्र वेतालं नृकलेवरे । अवतीर्य गृहीत्वांसे स प्रतस्थे पुनर्नृपः ॥ ७

tato drshtvaikamevaatra vetaalam nrkalevare | avatiirya grhiitvaamse sa pratasthe punarnrpah || 7

Da sah der König nur noch einen Totengeist in der Leiche eines Mannes. Den nahm er herab,

setzte ihn sich wieder auf die Schulter und setzte seinen Weg fort.

प्रक्रामन्तं च तं भूयः स वेतालोऽभ्यभाषत । राजन्नोद्विजसे चित्रं तदिमां मे कथां शृणु ॥ ८

prakraamantam ca tam bhuuyah sa vetaalo’bhyabhaashata | raajannodvijase citram tadimaam me kathaam shrnu || 8

Erneut sprach der Vetaala den ausschreitenden König an:

 „Du springst ja ganz erstaunlich. Hör dazu meine Geschichte:

अस्तिगौरीतपःक्लेशवृतेन त्रिपुरारिणा । असामान्यगुणोत्कर्षलुब्धेनेव स्वयंवृता ॥ ९

astigauriitapahkleshavrtena tripuraarinaa | asaamaanyagunotkarshalubdheneva svayamvrtaa || 9

Von Shiva, dem Feind der drei Städte, den Gauri nach Qualen der Enthaltsamkeit für sich gewann,

diesem ausgezeichneten Jäger mit unvergleichlichen Vorzügen gleichsam selbst erwählt,

भोगवत्यमरावत्योस्तृतीयोज्जयिनी पुरी । उदारसुकृतप्राप्यनानाभोगोपबृंहिता ॥ १०

bhogavatyamaraavatyostrtiiyojjayinii purii | udaarasukrtapraapyanaanaabhogopabrmhitaa || 10

ist da diese Stadt Ujjain, die Dritte vor Bhogavati und Amaraavati, die alle möglichen Genüsse steigert,

die nur nach enorm edlen Werken erzielt werden.

यस्यां स्तब्धत्वकार्कश्ये कुचेषु वरयोषिताम् । तासामेव भ्रुवोर्भङ्गो लोचनेषु च चापलम् ॥ ११

yasyaam stabdhatvakaarkarshye kuceshu varayoshitaam | taasaameva bhruvorbhango locaneshu ca caapalam || 11

In derselben liegen Steifheit und Härte nur in den Brüsten der Prachtweiber,

Flinkheit und Sprungbereitschaft nur in ihren gewölbten Brauen und rollenden Augen,

तमो निशासु वक्रत्वं यस्यां कविवरोक्तिषु । मदो दन्तिषु जाड्यं च मुक्तामलयजेन्दुषु ॥ १२

tamo nishaasu vakratvam yasyaam kavivaroktishu | mado dantishu jaadyam ca muktaamalayajendushu || 12

Finsternis nur in den Nächten, Verschrobenheit nur in den besten Versen ihrer Dichter,

Tollheit nur bei brünftigen Dickhäutern, Kühle nur in Perlen, Sandelholzpaste und im Mondschein.

तस्यां चन्द्रप्रभाख्यस्य राज्ञोऽमात्यो बहुश्रुतः । देवस्वामीत्यभूद्विप्रो भूरियज्ञो महाधनः ॥ १३

tasyaam candraprabhaakhyasya raajno’maatyo bahushrutah | devasvaamiityabhuudvipro bhuuriyajno mahaadhanah || 13

Hier lebte König Candraprabhaas gelehrter Minister, der Brahmane Devasvaami, von seinen Opferritualen steinreich geworden.

तस्य कालेन तनयश्चन्द्रस्वामीत्यजायत । सोऽधीतविद्योऽपि युवा द्यूतैकव्यसनोऽभवत् ॥ १४

tasya kaalena tanayashcandrasvaamiityajaayata | so’dhiitavidyo’pi yuvaa dyuutaikavyasano’bhavat || 14

Nach einiger Zeit wurde ihm sein Sohn Candrasvami geboren. Als Jugendlicher zwar gut gebildet,

war jedoch das Glücksspiel seine einzige Leidenschaft.

एकदा च द्विजसुतश्चन्द्रस्वामी स कांचन । द्यूतकारमहाठिण्ठां द्यूतेन क्रीडितुं ययौ ॥ १५

ekadaa ca dvijasutashcandrasvaamii sa kaamcana | dyuutakaaramahaathinthaam dyuutena kriiditum yayau || 15

Eines Tages ging der Priestersohn Candrasvaami in eine große Spielhalle, um die Würfel rollen zu lassen.

आश्लिष्यामः कमत्रेति विपद्भिरिव वीक्षितुम् । विक्षिप्तैः कृष्णशाराभैर्नेत्रैरक्षैर्निरन्तराम् ॥ १६

aashlishyaamah kamatreti vipadbhiriva viikshitum | vikshiptaih krshnashaaraabhairnetrairakshairnirantaraam || 16

„Wen schnappen wir uns als nächsten?“ schienen die Pechsträhnen sich zu fragen, während sie die Würfel,

die wie schwarze Augen hin und herrollten, keinen Moment aus dem Blick ließen.

कः सोऽस्ति न श्रियं यस्य हराम्यप्यलकापतेः । इतीव तन्वतीं नादान्द्यूतकृत्कलहस्वनैः ॥ १७

kah so’sti na shriyam yasya haraamyapyalakaapateh | itiiva tanvatiim naadaandyuutakrtkalahasvanaih || 17

„Ist da noch einer, dem ich das Geld noch nicht abgeknöpft habe? Selbst Kuberas Reichtum schnapp ich mir!“

So schien die Halle zu tönen, die vom Gezänk der Spieler widerhallte.

तां प्रविश्य क्रमाद्दीव्यन्नक्षैः स कितवैः सह । वस्त्रादि हारयित्वापि धनमन्यदहारयत् ॥ १८

taam pravishya kramaaddiivyannakshaih sa kitavaih saha | vastraadi haarayitvaapi dhanamanyadahaarayat || 18

 

Er betrat den Saal und würfelte mit den Spielern. Er verlor sogar seine Kleidung und obendrein das von anderen geborgte Geld.

मृग्यमाणं च यन्नादात्स तद्धनमसम्भवि । तदवष्टभ्य सभ्येन लगुडैः पर्यताड्यत ॥ १९

mrgyamaanam ca yannaadaatsa taddhanamasambhavi | tadavashtabhya sabhyena lagudaih paryataadyata || 19

Als er die geforderte Summe nicht zurückgeben konnte, nahm der Spielhallenwirt ihn fest und prügelte ihn mit Knüppeln.

लगुडाहतसर्वाङ्गः पाषाणमिव निश्चलम् । कृत्वा मृतमिवात्मानं तस्थौ विप्रसुतोऽथ सः ॥ २०

lagudaahatasarvaangah paashaanamiva nishcalam | krtvaa mrtamivaatmaanam tasthau viprasuto’tha sah || 20

Am ganzen Körper von Stockhieben getroffen blieb der Priestersohn bewegungslos wie ein Stein liegen und stellte sich tot.

तथैव दिवसान्द्वित्रांस्तत्र तस्मिन्नवस्थित । क्रुद्धः स सभ्यष्ठिण्ठायां कितवान्स्वानभाषत ॥ २१

tathaiva divasaandvitraamstatra tasminnavasthita | kruddhah sa sabhyashthinthaayaam kitavaansvaanabhaashata || 21

Nachdem er zwei-drei Tage in diesem Zustand dagelegen hatte, wurde der Casinobesitzer wütend

und meinte zu den anderen Spielern, die noch in der Halle herumlungerten:

श्रितानेनाश्मता तावत्तदेतं क्षिपत क्वचित् । नीत्वान्धकूपे निःसत्त्वं धनं दास्याम्यहं तु वः ॥ २२

shritaanenaashmataa taavattadetam kshipata kvacit | niitvaandhakuupe nihsattvam dhanam daasyaamyaham tu vah || 22

„Der ist ja steif wie ein Stein. Bringt ihn an einen tiefen Brunnen und schmeißt ihn da rein! Das fehlende Geld kriegt ihr von mir!“

इत्युक्तास्तेन कितवांस्तं चन्द्रस्वामिनं ततः । अरण्यं निन्युरुत्क्षिप्य दूरं कूपगवेषिणः ॥ २३

ityuktaastena kitavaamstam candrasvaaminam tatah | aranyam ninyurutkshipya duuram kuupagaveshinah || 23

Nach diesen Worten des Besitzers trugen die Spieler Candrasvaamin in einen fernen Wald und suchten nach einem Brunnen.

तत्रैको वृद्धकितवस्तानन्यानेवमभ्यधात् । मृतोऽयं प्रायशस्तत्किं कूपे क्षिप्तेन नोऽमुना ॥ २४

tatraiko vrddhakitavastaananyaanevamabhyadhaat | mrto’yam praayashastatkim kuupe kshiptena no’munaa || 24

Da gab ein alter Spieler den anderen zu bedenken: „Der ist doch schon so gut wie tot.

Wozu sollen wir ihn dann in einen Brunnen werfen?

तदिहैवैनमुज्झित्वा वक्ष्यामः कूप उज्झितम् । इति ते तद्वचः सर्वे तथेति प्रतिपेदिरे ॥ २५

tadihaivainamujjhitvaa vakshyaamah kuupa ujjhitam | iti te tadvacah sarve tatheti pratipedire || 25

Laßt ihn uns hier abwerfen und sagen, daß er im Brunnen liegt!“ Die anderen alle nahmen seinen Vorschlag an: „So soll es sein!“

ततस्त्यक्त्वा गतेष्वेषु कितवेषु स उत्थितः । चन्द्रस्वामी विवेशात्र शून्यमेकं शिवालयम् ॥ २६

tatastyaktvaa gateshveshu kitaveshu sa utthitah | candrasvaamii viveshaatra shuunyamekam shivaalayam || 26

Als sie gegangen waren, stand Candrasvaami auf und ging dortselbst in einen leerstehenden Shivatempel.

तत्र किंचित्समाश्वस्य चिन्तयामास दुःखितः । विश्वस्तो मायया कष्टं मुषितः कितवैरहम् ॥ २७

tatra kimcitsamaashvasya cintayaamaasa duhkhitah | vishvasto maayayaa kashtam mushitah kitavairaham || 27

Hier erholte er sich ein wenig und dachte unter Schmerzen: „Im Vertrauen auf Trugbilder ließ ich mich von Spielern berauben!

तदीदृशः क्व गच्छामि नग्नोपहतपांसुलः । पिता बन्धुः सुहृद्वापि दृष्ट्वा किं हि वदेन्मम ॥ २८

tadiidrshah kva gacchaami nagnopahatapaamsulah | pitaa bandhuh suhrdvaapi drshtvaa kim hi vadenmama || 28

Wohin soll ich gehen, so wie ich aussehe – nackt, verprügelt, kotbeschmiert?

Was sagen mein Vater, die Verwandschaft, die Freunde, wenn die mich so sehen?

तत्सम्प्रति स्थितोऽस्मीह नक्तं च क्षुत्प्रशान्तये । पश्यामि निर्गत्य कथं यतिष्ये भोजनं प्रति ॥ २९

tatsamprati sthito’smiiha naktam ca kshutprashaantaye | pashyaami nirgatya katham yatishye bhojanam prati || 29

Darum bleib ich einstweilen hier. Nachts geh ich raus, um zu sehen, ob ich was zu essen auftreibe, um den Hunger zu stillen.“

इत्यालोचयतस्तस्य क्लान्तस्यानम्बरस्य च । मन्दीकृतातपोऽस्ताद्रिं रविस्त्यक्ताम्बरो ययौ ॥ ३०

ityaalocayatastasya klaantasyaanambarasya ca | mandiikrtaatapo’staadrim ravistyaktaambaro yayau || 30

Während er noch diesen Gedanken nachhing, erschöpft und unbekleidet, verlor auch die Sonne ihre Kleidung,

den Himmel. Ihre Gluthitze kühlte ab und sie versank hinter den Bergen im Westen.

तावच्च भूतिदिग्धाङ्गस्तत्रायाति स्म तापसः । महाव्रती जटाशूलधरो हर इवापरः ॥ ३१

taavacca bhuutidigdhaangastatraayaati sma taapasah | mahaavratii jataashuuladharo hara ivaaparah || 31

Inzwischen kam auch ein frommer Wanderasket herbei, den Körper mit Asche bestrichen,

Zottelhaar und Dreizack tragend, wie ein zweiter Shiva.

स चन्द्रस्वामिनं दृष्ट्वा कोऽसीति परिपृच्छ्य च । श्रुत्वा तस्माच्च वृत्तान्तं प्रह्वं तं तापसोऽब्रवीत् ॥ ३२

sa candrasvaaminam drshtvaa ko’siiti pariprcchya ca | shrutvaa tasmaacca vrttaantam prahvam tam taapaso’braviit || 32

Als er Candrasvaamin sah, fragte er ihn: „Wer bist du?“ Der erzählte ihm auch, was passiert war.

Da verneigte der Sadhu sich vor ihm und sprach:

त्वं ममेहाश्रमं प्राप्तः क्षुत्क्लान्तोऽचिन्तितोऽतिथिः । तदुत्तिष्ठ कृतस्नानो भिक्षाभागं ममाहर ॥ ३३

tvam mamehaashramam praaptah kshutklaanto’cintito’tithih | taduttishtha krtasnaano bhikshaabhaagam mamaahara || 33

„Du bist hier in meiner Einsiedelei gelandet, ein unerwarteter Gast. Steh auf, wasch dich und iß einen Teil von meinen Almosen.“

इत्युक्तो व्रतिना सोऽथ चन्द्रस्वामी जगाद तम् । विप्रोऽहं भगवन्भोक्ष्ये भिक्षाभागं कथं तव ॥ ३४

ityukto vratinaa so’tha candrasvaamii jagaada tam | vipro’ham bhagavanbhokshye bhikshaabhaagam katham tava || 34

Auf diese Einladung des Wanderers entgegnete Candrasvaamin: „Verehrtester, ich bin ein Brahmane.

Wie könnt ich von deinen Bettelbrocken essen?“

तच्छ्रुत्वा स व्रती सिद्धः प्रविश्य मठिकां निजाम् । इष्टसम्पादिनीं विद्यां सस्मारातिथिवल्लभः ॥ ३५

tacchrutvaa sa vratii siddhah pravishya mathikaam nijaam | ishtasampaadiniim vidyaam sasmaaraatithivallabhah || 35

Als der gestfreundliche Wanderheilige, ein Zauberer, das hörte, ging er in seine Laube

und rief sich die passende Zauberformel in Erinnerung.

संस्मृतोपस्थितां तां च किं करोमीति वादिनीम् । अमुष्यातिथ्यमतिथेः कुरुष्वेति शशास ताम् ॥ ३६

samsmrtopasthitaam taam ca kim karomiiti vaadiniim | amushyaatithyamatitheh kurushveti shashaasa taam || 36

Sobald er sich erinnert hatte, stand sie vor ihm und fragte: „Was soll ich tun?“

Woraufhin er ihr befahl: „Mach, daß unser Gast sich wohlfühlt!“

तथेत्युक्ते तया तत्र सोद्यानं साङ्गनाजनम् । पुरं सुवर्णमुत्पन्नं चन्द्रस्वामी ददर्श सः ॥ ३७

tathetyukte tayaa tatra sodyaanam saanganaajanam | puram suvarnamutpannam candrasvaamii dadarsha sah || 37

„So sei es!“ sagte sie. Und schon sah Candrasvaami vor sich eine goldene Stadt mit Gärten und anmutigem Frauenvolk erstehen.

विस्मितं च तमभ्येत्य तस्माद्वाराङ्गनाः पुरात् । ऊचुरुत्तिष्ठ भद्रैहि स्नाहि भुङ्क्ष्व त्यज श्रमम् ॥ ३८

vismitam ca tamabhyetya tasmaadvaaraanganaah puraat | uucuruttishtha bhadraihi snaahi bhunkshva tyaja shramam || 38

 Die Frauen aus der Stadt traten auf den verstörten Jüngling zu und sagten:

„Steh auf guter Mann, geh dich waschen, iß, laß die Mühsal fahren!“

इत्युक्त्वाभ्यन्तरं नीत्वा स्नापयित्वानुलिप्य च । ताभिः स दत्तसद्वस्त्रो निन्येऽन्यद्वासकोत्तमम् ॥ ३९

ityuktvaabhyantaram niitvaa snaapayitvaanulipya ca | taabhih sa dattasadvastro ninye’nyadvaasakottamam || 39

Also führten sie Candrasvaamin ins Innere, ließen ihn baden und salbten ihn.

Sie reichten ihm schöne Gewänder und geleiteten ihn in einen anderen prächtigen Saal.

तत्रान्तः स ददर्शैकां प्रधानयुवतिं युवा । सर्वाङ्गसुन्दरीं धात्रा कौतुकादिव निर्मिताम् ॥ ४०

tatraantah sa dadarshaikaam pradhaanayuvatim yuvaa | sarvaangasundariim dhaatraa kautukaadiva nirmitaam || 40

Da sah er eine junge Frau in der Blüte ihrer Jugend, an allen Gliedern schön,

vom Schöpfer so geschaffen, als wollte der sich selbst auf die Probe stellen.

तया स सोत्कयोत्थाय स्वासनार्धोपवेशितः । बुभुजे दिव्यमाहारं तयैवात्र समं ततः ॥ ४१

tayaa sa sotkayotthaaya svaasanaardhopaveshitah | bubhuje divyamaahaaram tayaivaatra samam tatah || 41

Froh, ihn begrüßen zu können, stand sie auf und ließ ihn sich neben sie auf die halbe Bank setzen.

Dort genoss er mit ihr zusammen himmlische Nahrung.

भुक्तपक्वफलस्वादुताम्बूलः स्वरसेन च । पर्यङ्कशयने भेजे तत्सम्भोगसुखं निशि ॥ ४२

bhuktapakvaphalasvaadutaamblah svarasena ca | paryankashayane bheje tatsambhogasukham nishi || 42

Als er auch noch mit reifen Früchten gesüßte Betelnuß verzehrt hatte,

teilte er die ganze Nacht über mit ihr auf der Schlafcouch die Freuden der Liebe.

प्रातः प्रबुद्धश्चापश्यत्तमेवात्र शिवालयम् । नापि दिव्याङ्गिनां नापि पुरं तन्न परिच्छदम् ॥ ४३

praatah prabuddhashcaapashyattamevaatra shivaalayam | naapi divyaanginaam naapi puram tanna paricchadam || 43

Am nächsten Morgen erwacht, sah er dort zwar den Shivatempel, nicht aber die Stadt,

auch nicht die göttlichen Geschöpfe oder ihre Begleiterinnen.

ततः स विग्नो निर्यातं मठिकातः स्मिताननम् । पृष्टरात्रिसुखंप्रातस्तापसं तं व्यजिज्ञपत् ॥ ४४

tatah sa vigno niryaatam mathikaatah smitaananam | prshtaraatrisukham praatastaapasam tam vyajinjapat || 44

Als der Sadhu am nächsten Morgen milde lächelnd aus dem Tempel heraustrat und sich nach seiner Nachtruhe erkundigte,

war Candrasvaamin am Boden zerstört und ließ ihn wissen:

त्वत्प्रसादादहं रात्रावुषितो भगवन्सुखम् । किं तु यास्यन्ति मे प्राणास्तया दिव्यस्त्रिया विना ॥ ४५

tvatprasaadaadaham raatraavushito bhagavansukham | kim tu yaasyanti me praanaastayaa divyastriyaa vinaa || 45

„Edler Herr, nachdem ich durch deine Gnade eine beglückende Nacht verbracht habe,

frage ich mich, wohin ich ohne die göttliche Frau mich noch wenden soll.“

तच्छ्रुत्वा स तपस्वी तं हसन्कारुणिकोऽब्रवीत् । इहैवास्स्व पुनर्नक्तं भविष्यति तथैव ते ॥ ४६

tacchrutvaa sa tapasvii tam hasankaaruniko’braviit | ihaivaassva punarnaktam bhavishyati tathaiva te || 46

Als der Einsiedler ihn hörte, lachte er und riet ihm verständnisvoll: „Bleib einfach hier. Die nächste Nacht wird genauso!“

इत्युक्ते व्रतिना तेन तद्युक्त्यैव प्रतिक्षपम् । चन्द्रस्वाम्यत्र सोऽभुङ्क्त भोगांस्तांस्तत्प्रसादतः ॥ ४७

ityukte vratinaa tena tadyuktyaiva pratikshapam | candrasvaamyatra so’bhunkta bhogaamstaamstatprasaadatah || 47

Nach diesen Worten des Klausners, weil der so feinfühlig und barmherzig war,

 genoss Candrasvaamin hier und jetzt jede Nacht diese Freuden.

बुद्ध्वा च तं शनैर्विद्याप्रभावं विधिचोदितः । एकदा तापसेन्द्रं तं स प्रसाद्यान्वयाचत ॥ ४८

buddhvaa ca tam shanairvidyaaprabhaavam vidhicoditah | ekadaa taapasendram tam sa prasaadyaanvayaacata || 48

Mit der Zeit kam er dahinter, daß alles nur auf Zauberkraft beruhte,

und so bat er, von der Vorsehung angestoßen, eines Tages den mächtigen Zauberer, um ihm zu schmeicheln:

सत्यं कृपा चेद्भगवन्मयि ते शरणागते । तदेतां देहि मे विद्यां यत्प्रभावोऽयमीदृशः ॥ ४९

satyam krpaa cedbhagavanmayi te sharanaagate | tadetaam dehi me vidyaam yatprabhaavo’yamiidrshah || 49

„Wenn Ihr wirkich Mitleid mit mir habt, edler Herr, in dessen Schutz ich mich geflüchtet,

so verleiht mir diese Zauberkraft, die so mächtig ist!“

इति ब्रुवाणं निर्बन्धात्तं प्रत्याह स तापसः । असाध्या तव विद्येयं साध्यतेऽन्तर्जले ह्यसौ ॥ ५०

iti bruvaanam nirbandhaattam pratyaaha sa taapasah | asaadhyaa tava vidyeyam saadhyate’ntarjale hyasau || 50

Da er so ungehemmt mit ihm redete, entgegnete der Klausner:

„Diese Weisheit ist für dich unerreichbar. Man erlangt sie nur unter Wasser.

तत्र चैषा सृजत्याशु जपतः साधकस्य तत् । मायाजलं विमोहाय येन सिद्धिं न सोऽश्नुते ॥ ५१

tatra caishaa srjatyaashu japatah saadhakasya tat | maayaajalam vimohaaya yena siddhim na so’shnute || 51

Dort murmelt der Zauberlehrling Sprüche, woraufhin das Wasser sofort Trugbilder erzeugt,

um ihn zu verwirren, damit er nicht in den Genuß der Vollendung kommt.

स हि तत्र पुनर्जातं बालमात्मानमीक्षते । ततो युवानमुद्व्यूढदारम् जातात्मजं तथा ॥ ५२

sa hi tatra punarjaatam baalamaatmaanamiikshate | tato yuvaanamudvyuudhadaaram jaataatmajam tathaa || 52

Dort sieht er sich wieder als Kind geboren, dann als Jugendlicher, dann mit einer Frau verehelicht, die ihm einen Sohn gebiert.

सुहृन्मेऽयमयं शत्रुरिति मिथ्या स मुह्यति । न च स्मरति जन्मेदं न विद्यासाधने क्रियाम् ॥ ५३

suhrnme’yamayam shatruriti mithyaa sa muhyati | na ca smarati janmedam na vidyaasaadhane kriyaam || 53

„Der da ist mein Freund, der mein Feind“, so wähnt er irrtümlich,

erinnert sich nicht dieser Geburt, noch des Rituals, um magisches Wissen zu erwerben.

यस्तु त्रिरष्टवर्षः सन्गुरुविद्याप्रबोधितः । जन्म स्मृत्वा विदित्वा तद्धीरो माया विजृम्भितम् ॥ ५४

yastu trirashtavarshah sanguruvidyaaprabodhitah | janma smrtvaa viditvaa taddhiiro maayaa vijrmbhitam || 54

Wer aber dreimal die acht Jahre erreicht, wird, von einem guten Lehrer erweckt, magischer Kräfte fähig,

erinnert sich an diese Geburt und weiß jetzt: Das ist ganz sicher durch Sinnestäuschung ausgelöst.

तद्वशोऽप्यत्र कुरुते तथैवाग्निप्रवेशनम् । परमार्थं जलोत्तीर्णः सिद्धिविद्यः स पश्यति ॥ ५५

tadvasho’pyatra kurute tathaivaagnipraveshanam | paramaartham jalottiirnah siddhividyah sa pashyati || 55

Obwohl unter ihrem Einfluß, stürzt er sich bereitwillig ins Feuer,

entsteigt dem Wasser, weiß um die Vollendung und erkennt die höchste Wahrheit.

अन्यस्य न परं विद्या शिष्यस्यैषा हि सिद्ध्यति । अस्थानार्पणतो यावद्गुरोरपि विनश्यति ॥ ५६

anyasya na param vidyaa shishyasyaishaa hi siddhyati | asthaanaarpanato yaavadgurorapi vinashyati || 56

Wenn aber die Wissenschaft bei diesem Schüler nicht anschlägt, weil sie für einen anderen gedacht war,

geht sie auch für den Lehrer verloren, weil der sie einem Ungeeigneten anvertraut hat.

मत्सिद्ध्यैव फले सिद्धे किं ग्रहेणामुना तव । मत्सिद्धिहान्या मा जतु तवैतदपि नङ्क्ष्यति ॥ ५७

matsiddhyaiva phale siddhe kim grahenaamunaa tava | matsiddhihaanyaa maa jatu tavaitadapi nankshyati || 57

Solange ich über Zauberkraft verfüge, kommst auch du in ihren Genuß. Warum greifst du also selbst danach?

Es darf nicht sein, daß, wenn meine magischen Kräfte schwinden, auch deine zunichte sind!“

एवं तपस्विनोक्तेऽपि चन्द्रस्वामी ग्रहेण सः । शिक्ष्यामि सर्वं मा भूद्वश्चिन्तात्रेति तमब्रवीत् ॥ ५८

evam tapasvinokte’pi candrasvaamii grahena sah | shikshyaami sarvam maa bhuudvashcintaatreti tamabraviit || 58

Obwohl der Klausner ihn ausdrücklich gewarnt hatte, widersprach Candrasvaami in seiner Besessenheit:

„Ich werde schon alles richtig lernen. Laß das also deine Sorge nicht sein!“

ततोऽस्मै प्रतिपेदे तां विद्यां दातुं स तापसः । बताश्रितानुरोधेन किं न कुर्वन्ति साधवः ॥ ५९

tato’smai pratipede taam vidyaam daatum sa taapasah | bataashritaanurodhena kim na kurvanti saadhavah || 59

Danach stimmte der Klausner zu und schenkte ihm seine Weisheit.

Was tun die Edlen nicht alles, wenn sie eine Verpflichtung eingegangen sind!

ततो नीत्वा नदीतीरं स तं स्माह महाव्रती । वत्स विद्यां जपन्मायां यदा द्रक्ष्यसि तां तदा ॥ ६०

tato niitvaa nadiitiiram sa tam smaaha mahaavratii | vatsa vidyaam japanmaayaam yadaa drakshyasi taam tadaa || 60

Da führte der Einsiedler ihn zum Flußufer und sprach: „Wenn du die Zauberformel aufsagst, mein Junge,

wirst du die Sinnestäuschung erleben.

मायाग्निमेव प्रविशेर्विद्यया बोधितो मया । अहं च तावत्स्थास्यामि तवेहैव नदीतटे ॥ ६१

maayaagnimeva pravishervidyayaa bodhito mayaa | aham ca taavatsthaasyaami tavehaiva nadiitate || 61

Ich bleibe so lange in deiner Nähe hier am Flußufer. Durch meinen Zauber erweckt,

sollst du in die Flammen springen, auch wenn sie nur eingebildet sind!“

इत्युक्त्वाध्यापयामास तमाचान्तं शुचिं शुचिः । स चन्द्रस्वामिनं विद्यां सम्यक्तां व्रतिनां वरः ॥ ६२

ityuktvaadhyaapayaamaasa tamaacaantam shucim shucih | sa candrasvaaminam vidyaam samyaktaam vratinaam varah || 62

Nachdem der Beste unter den Asketen das gesagt hatte, übertrug er, selbst rein,

die ganze Magische Lehre auf Candrasvaamin, der sich den Mund gespült hatte, und nun auch rein war.

ततस्तीरे स्थिते तस्मिन्गुरौ मूर्ध्ना प्रणम्य तम् । चन्द्रस्वामी स रभसान्नदीमवततार ताम् ॥ ६३

tatastiire sthite tasmingurau muurdhnaa pranamya tam | candrasvaamii sa rabhasaannadiimavatataara taam || 63

Dann neigte Candrasvaami sein Haupt vor dem am Ufer verweilenden Lehrer und sprang beherzt in die Fluten.

तस्यामन्तर्जले विद्यां तां जपन्सहसैव सः । तन्मायामोहितो मिथ्या सर्वं विस्मृत्य जन्म तत् ॥ ६४

tasyaamantarjale vidyaam taam japansahasaiva sah | tanmaayaamohito mithyaa sarvam vismrtya janma tat || 64

Als er, schon im Wasser, die Zauberformel aufsagte, war er von der Sinnestäuschung plötzlich so gestört,

daß er diese ganze Geburt, so wie sie jetzt war, vergaß.

वीक्षते यावदन्यस्यामुत्पन्नः स्वात्मना पुरि । पुत्रौ विप्रस्य कस्यापि वृद्धिं स शनकैर्गतः ॥ ६५

viikshate yaavadanyasyaamutpannah svaatmanaa puri | putrau viprasya kasyaapi vrddhim sa shanakairgatah || 65

Stattdessen sah er sich selbst als Sohn eines Brahmanen in einer anderen Stadt geboren, wo er normal aufwuchs.

कृतोपनयनोऽधीतविद्यो दारानवाप्य च । तद्दुःखसुखसम्मूढः सम्पूर्णोऽपत्यवान्क्रमात् ॥६६

krtopanayano’dhiitavidyo daaraanavaapya ca | tadduhkhasukhasammuudhah sampuurno’patyavaankramaat ||66

Hier vollzog er die Initiation, studierte die Schriften, fand auch seine Frauen, ließ sich

von den entsprechenden Leiden und Freuden irritieren, und vervollständigte seine Familie allmählich mit Kindern.

ततश्चात्र सुतस्नेहस्वीकृतस्तत्तदाचरन् । स्थितो बद्धरतिः सार्धं पितृभ्यां बन्धुभिस्तथा ॥ ६७

tatashcaatra sutasnehasviikrtastattadaacaran | sthito baddharatih saardham pitrbhyaam bandhubhistathaa || 67

Von der Liebe zu seinen Kindern vereinnahmt, arbeitete er mal hier, mal da.

Am Bund mit Eltern und Verwandten hatte er stets seine Freude.

एवं जन्मान्तरं मिथ्या तस्यानुभवतोऽत्र सः । काले प्रबोधिनीं विद्यां गुरुः प्रयुङ्क्त तापसः ॥ ६८

evam janmaantaram mithyaa tasyaanubhavato’tra sah | kaale prabodhiniim vidyaam guruh prayunkta taapasah || 68

Während Candrasvaamin also in einem Phantasiezustand verweilte, verabreichte der Einsiedler, sein Lehrer,

ihm zum passenden Zeitpunkt das magische Weckmittel.

स तद्विद्याप्रयोगेण सद्यस्तेन प्रबोधितः । स्मृत्वात्मानं गुरुं तं च मायाजालमवेत्य तत् ॥ ६९

sa tadvidyaaprayogena sadyastena prabodhitah smrtvaatmaanam gurum tam ca maayaajaalamavetya tat || 69

Nach Anwendung dieses Zaubers sofort erwacht, erinnerte er sich wieder an sich selbst,

den Lehrer, und wußte, daß alles vom Wasser der Vorspiegelung kam.

उद्यतोऽग्निप्रवेशाय दिव्यासाध्यफलाप्तये । पर्यवारि निषेधद्भिर्वृद्धाप्तगुरुबन्धुभिः ॥ ७०

udyato’gnipraveshaaya divyaasaadhyaphalaaptaye | paryavaari nishedhadbhirvrddhaaptagurubandhubhih || 70

Da zog es ihn zum Sprung ins Feuer, um den Lohn aus der magischen Kraft zu ziehen.

Die ihn umringenden Alten, echten Lehrer, Freunde und Verwandte versuchten ihn daran zu hindern.

बहुधा बोध्यमानोऽपि तैर्दिव्यसुखलोलुपः । स सज्जितचितं प्रायान्नदीतीरं सबान्धवः ॥ ७१

bahudhaa bodhyamaano’pi tairdivyasukhalolupah | sa sajjitacitam praayaannadiitiiram sabaandhavah || 71

Obwohl die ihn mit allen möglichen Mitteln aufklären wollten, gierte er nach himmlischer Seligkeit,

als er mit den Freunden ans Flußufer lief, wo der Scheiterhaufen bereits aufgeschichtet war.

दृष्ट्वात्र वृद्धौ पितरौ भार्यां च मरणोद्यताम् । क्रन्दन्ति बालापत्यानि सोऽथ मोहादचिन्तयत् ॥ ७२

drshtvaatra vrddhau pitarau bhaaryaam ca maranodyataam | krandanti baalaapatyaani so’tha mohaadacintayat || 72

Dort gewahrte er seine alten Eltern, seine zum Selbstmord entschlossene Frau,

die heulenden Kinder, sodaß er, geistig umnachtet, sinnierte:

कष्टं म्रियन्ते स्वजनाः सर्वे मे विशतोऽनलम् । न च जानामि किं सत्यं गुरोस्तद्वचनं न वा ॥ ७३

kashtam mriyante svajanaah sarve me vishato’nalam | na ca jaanaami kim satyam gurostadvacanam na vaa || 73

„Weh mir! All meine Angehörigen werden sterben, wenn ich ins Feuer gehe.

Dabei weiß ich nicht mal, ob das stimmt, was der Lehrer da gesagt hat.

तत्किं नु प्रविशाम्यग्निं उत न प्रविशामि किम् । अथवा तत्कथं मिथ्या स्यात्संवादि गुरोर्वचः ॥ ७४

tatkim nu pravishaamyagnim uta na pravishaami kim | athavaa tatkatham mithyaa syaatsamvaadi gurorvacah || 74

Spring ich jetzt ins Feuer, oder nicht? Andrerseits - warum sollte der Lehrer gelogen haben, wenn bis jetzt alles gestimmt hat?

तद्विशाम्यनलं काममित्यन्तः प्रविमृश्य सः । अग्निप्रवेशं विदधे चन्द्रस्वामी किल द्विजः ॥ ७५

tadvishaamyanalam kaamamityantah pravimrshya sah | agnipravesham vidadhe candrasvaamii kila dvijah || 75

Also spring ich mit Freuden ins Feuer!“ Nach diesen Überlegungen ging Candrasvaamin als echter Brahmane

seinen Schritt ins Feuer.  

अनुभूतहिमस्पर्शो वह्नेश्च स सविस्मयः । शान्तमायो नदीतीरादुत्थायोपययौ तटम् ॥ ७६

anubhuutahimasparsho vahneshca sa savismayah | shaantamaayo nadiitiiraadutthaayopayayau tatam || 76

Zu seinem Erstaunen fühlte das Feuer sich an wie Schnee so kalt. Der Zauber hatte sich gelegt.

Er trat aus dem Wasser heraus und ging die Uferböschung hoch.

तत्र स्थितं च दृष्ट्वा तं गुरुं नत्वा च पादयोः । पृच्छन्तं चाग्निशैत्यान्तं स्वमुदन्तमबोधयत् ॥ ७७

tatra sthitam ca drshtvaa tam gurum natvaa ca paadayoh | prcchantam caagnishaityaantam svamudantamabodhayat || 77

Dort sah er seinen Lehrer stehen und verneigte sich zu seinen Füßen.

Und als der ihn fragte, erzählte er ihm alles, zu guter Letzt vom kalten Feuer.

ततस्तं स गुरुः प्राह वत्स शङ्के कृतस्त्वया । अपचारोऽत्र शीतस्ते कथं जातोऽग्निरन्यथा ॥ ७८

tatastam sa guruh praaha vatsa shanke krtastvayaa | apacaaro’tra shiitaste katham jaato’gniranyathaa || 78

Darauf sagte der Lehrer zu ihm: „Ich fürchte, mein Junge, du hast beim Aufsagen der Formel einen Fehler gemacht.

Wie sonst sollte das Feuer für dich kalt geworden sein?

अदृष्टमेतदेतस्या विद्यायाः साधने यतः । एतद्गुरोर्वचः श्रुत्वा चन्द्रस्वामी जगाद सः ॥ ७९

adrshtametadetasyaa vidyaayaah saadhane yatah | etadgurorvacah shrutvaa candrasvaamii jagaada sah || 79

Bisher ist das bei der Entfaltung des Zaubers noch nie vorgekommen!“

Auf diese Bemerkung des Lehrers erwiderte Candrasvaamin:

नापचारो मया कश्चिद्विहितो भगवन्निति । ततः स तद्गुरुर्विद्यां जिज्ञासुस्तां समस्मरत् ॥ ८०

naapacaaro mayaa kashcidvihito bhagavanniti | tatah sa tadgururvidyaam jijnaasustaam samasmarat || 80

„Ich habe keinen Fehler gemacht, mein Herr!“ Um sicher zu gehen, rief der Lehrer sich die Zauberkraft in Erinnerung.

न च साविरभूत्तस्य न तच्छिष्यस्य तस्य वा । नष्टविद्यावथोभौ तौ विषण्णौ जग्मतुस्ततः ॥ ८१

na ca saavirabhuuttasya na tacchishyasya tasya vaa | nashtavidyaavathobhau tau vishannau jagmatustatah || 81

Die zeigte sich aber weder bei ihm noch bei seinem Lehrling.

Beide hatten ihre magischen Kräfte verloren und schlichen geschlagen davon.“

इत्याख्याय कथामथ वेतालः पृष्टवान्स तं भूयः ।

पृथ्वीपतिं त्रिविक्रमसेनं समयं निगद्य पूर्वोक्तम् ॥ ८२

ityaakhyaaya kathaamatha vetaalah prshtavaansa tam bhuuyah |

prthviipatim trivikramasenam samayam nigadya puurvoktam || 82

Nachdem der Vetala seine Geschichte erzählt hatte, fragte er König Trivikramasena, wieder auf ihre frühere Abmachung anspielend („Wenn du die Lösung kennst, aber nicht aussprichst, soll dir der Schädel in Tausend Stücke zerplatzen!“):

राजन्संशयमेतं छिन्द्धि मम ब्रूहि हेतुना केन ।

विहितोऽपि यथोद्दिष्टे कर्मणि विद्योभयोस्तयोर्नष्टा ॥ ८३

raajansamshayametam chinddhi mama bruuhi hetunaa kena |

vihito’pi yathoddishte karmani vidyobhayostayornashtaa || 83

„König, zerstreue meine Zweifel und sprich: Aus welchem Grund ging der Zauber für beide verloren,

obwohl die heilige Anrufung nach der Vorschrift erfolgt war?“

एतत्स वेतालवचो निशम्य तं प्रत्यवोचन्मनुजेन्द्रवीरः ।

जाने भवान्मे क्षिपतीह कालं योगेश्वरैवं तदपि ब्रवीमि ॥ ८४

etatsa vetaalavaco nishamya tam pratyavocanmanujendraviirah |

jaane bhavaanme kshipatiiha kaalam yogeshvaraivam tadapi braviimi || 84

Als der Heldenkönig die Worte des Leichengeistes gehört hatte, erwiderte er: „Ich weiß, großer Magier,

daß Er meine Zeit hier verschwendet, doch will ich antworten:

न दुष्करेणापि हि कर्मणैव शुद्धेन सिद्धिः पुरुषस्य लभ्या ।

यावन्न निष्क्रम्यविकल्पशुद्धं धीरं मनो निर्मलसत्त्ववृत्ति ॥ ८५

na dushkarenaapi hi karmanaiva shuddhena siddhih purushasya labhyaa |

yaavanna nishkramyavikalpashuddham dhiiram mano nirmalasattvavrtti || 85

Selbst ein Mensch, der eine schwere Aufgabe sauber ausführt, erzielt keinen Erfolg,

solange sein Geist, nicht rein und fest auf unbeflecktem Mut beruhend, abschweift und zweifelt.

तस्यात्र मन्दस्य तु विप्रयूनश्चित्तं प्रबुध्यापि विकल्पते स्म ।

विद्या न सा तेन गतास्य सिद्धिमस्थानदानाच्च गुरोर्विनष्टा ॥ ८६

tasyaatra mandasya tu viprayuunashcittam prabudhyaapi vikalpate sma |

vidyaa na saa tena gataasya siddhimasthaanadaanaacca gurorvinashtaa || 86

In dieser Sache war des Brahmanenjünglings Geist, obwohl erweckt, zu träge, ja unentschieden, sodaß die Zauberkraft

in ihm nicht zur Vollendung kam, und auch die des Lehrers zunichte ward, weil er sie einem Unwürdigen verlieh.“

इति तस्य नृपस्य सृष्टवाचो बत वेतालवरोंऽसतः स भूयः ।

निजमेव पदं ययावलक्ष्यो नृपतिस्तं च तथैव सोऽन्वयासीत् ॥ ८७

iti tasya nrpasya srshtavaaco bata vetaalavaroM’satah sa bhuuyah |

nijameva padam yayaavalakshyo nrpatistam ca tathaiva so’nvayaasiit || 87

Nachdem der König seine Bemerkung hervorgebracht hatte, ließ sich der schlaue Vetala wieder von seiner Schulter herab

und lief ungesehen zu seinem Standort. Wie schon zuvor nahm der König seine Verfolgung auf.

इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे शशाङ्कवतीलम्बके पञ्चविंशस्तरङ्गः ।

iti mahaakavishriisomadevabhattaviracite kathaasaritsaagare shashaankavatiilambake pancavimshastarangah |

So endet das fünfundzwanzigste Kapitel im Buch Shashankavatii aus dem Weltmeer der Ströme von Erzählungen,

wie sie der Dichterfürst Somadevabhatta zusammengeführt hat.