General oder König: Wer ist mutiger?

 

शशाङ्कवतीलम्बकः १२ Shashaankavatii 12. Buch

चतुर्विंशस्तरङ्गः caturvimshastarangah Die vierundzwanzigste Welle, Kapitel 24, alte Zählung: 91

सप्तदशो वेतालः saptadasho vetaala Der 17. Vetala

 

ततो गत्वा पुनस्तस्मात्स राजा शिंशपातरोः । तं त्रिविक्रमसेनोंऽसे वीरो वेतालमग्रहीत् ॥ १

tato gatvaa punastasmaatsa raajaa shimshapaataroh | tam trivikramasenom’se viiro vetaalamagrahiit || 1

Also ging König Trivikramasena, der Held, wieder zum Ashokabaum, nahm den Totengeist und setzte ihn sich auf die Schulter.

प्रस्थितं च ततस्तं स वेतालः स्कन्धतोऽब्रवीत् । राजञ्श्रमविनोदाय शृण्वेतां वच्मि ते कथाम् ॥ २

prasthitam ca tatastam sa vetaalah skandhato’braviit | raajanshramavinodaaya shrnvetaam vacmi te kathaam || 2

Als er losging, sprach ihn der Vetala von der Schulter herab an:

„Hör zu, König, ich erzahl dir zur Linderung deiner Mühen eine Geschichte:

अखण्डधर्ममर्यादं गङ्गाकुले कृतास्पदम् । कलेरगम्यं कनकपुरं नाम्नाभवत्पुरम् ॥ ३

akhandadharmamaryaadam gangaakule krtaaspadam | kaleragamyam kanakapuram naamnaabhavatpuram || 3

Am Ufer des Ganges lag die Stadt Kanakapuram, wo Recht und Gesetz uneingeschränkt galten,

ein Ort, unzugänglich für den Dämonen Kali.

तस्मिन्यशोधनाख्योऽभूदन्वर्थो वसुधाधिपः । ररक्ष विप्लवाम्भोधेर्यो वेलाद्रिरिव क्षितिम् ॥ ४

tasminyashodhanaakhyo’bhuudanvartho vasudhaadhipah | raraksha viplavaambhodheryo velaadririva kshitim || 4

In der König Yashodhana „Ruhm ist sein Reichtum“ herrschte, der diesen Namen zu Recht trug,

da er die Erde wie ein Steindamm vor dem Ansturm des Meeres schützte.

जगदाह्लादकश्चन्दप्रतापोऽखण्डमण्डलः । विधिना यश्च चन्द्रार्कावेकीकृत्येव निर्ममे ॥ ५

jagadaahlaadakashcandaprataapo’khandamandalah | vidhinaa yashca candraarkaavekiikrtyeva nirmame || 5

Als die Vorsehung ihn formte, schien sie Sonne und Mond in ihm zu vereinen, denn er kühlte die Welt wie dieser,

während die Glut seiner Macht den Kreis seiner Herrschaft zusammenhielt.

मौर्ख्यं परपरीवादे न शास्त्रार्थे दरिद्रता । दोषे न कोषदण्डाभ्यां यस्यासीच्च महीपतेः ॥ ६

maurkhyam parapariivaade na shaastraarthe daridrataa | doshe na koshadandaabhyaam yasyaasiicca mahiipateh || 6

Dieser König war dumm, was Verleumdung, nicht aber, was den Sinn der Lehren anging.

Er war arm, was Verbrechen, nicht aber, was Reichsvermögen und Bestrafung anging.

पापभीरुर्यशोलुब्धः षण्ढःपरपुरंध्रिषु । यः शौर्यौदार्यशृङ्गारमयो जनतया जगे ॥ ७

paapabhiiruryasholubdhah shandhah parapuramdhrishu | yah shauryaudaaryashrngaaramayo janatayaa jage || 7

Seine Untertanen besangen ihn als Sünden ängstlich meidend, als Eunuchen vor den Frauen anderer,

nur auf Ruhm erpicht, als ein Bündel aus Heldenmut, Großzügigkeit und Liebe.

तस्य राज्ञः पुरे तस्मिन्नभूदेको महावणिक् । उन्मादिनीति ख्याता च कन्या तस्याभवत्सुता ॥ ८

tasya raajnah pure tasminnabhuudeko mahaavanik | unmaadiniiti khyaataa ca kanyaa tasyaabhavatsutaa || 8

In der Stadt dieses Königs lebte ein Kaufherr. Seine Tochter, dieses bezaubernde Mädchen, hieß Unmaadinii.

यो यस्तां हि ददर्शात्र स स तद्रूपसम्पदा । उन्माद्यति स्म मदनस्यापि मोहनशक्तया ॥ ९

yo yastaam hi dadarshaatra sa sa tadruupasampadaa | unmaadyati sma madanasyaapi mohanashaktayaa || 9

Wer auch immer sie dort sah, war von ihrer vollkommenen Schönheit bezaubert, ja, der Liebesgott selbst erlag ihrer Anmut.

तस्यां च यौवनस्थायां स गत्वा तत्पिता वणिक् । यशोधनं तं राजानं नीतिवेदी व्यजिज्ञपत् ॥ १०

tasyaam ca yauvanasthaayaam sa gatvaa tatpitaa vanik | yashodhanam tam raajaanam niitivedii vyajijnapat || 10

Als sie zur Jungfrau gereift war, begab ihr Vater, der als Kaufmann die Gepflogenheiten kannte,

sich zu König Yashodhana und ließ ihn wissen:

त्रैलोक्यरत्नभूता मे प्रदेयास्ति सुता प्रभो । तामनावेद्य देवस्य नान्यस्मै दातुमुत्सहे ॥ ११

trailokyaratnabhuutaa me pradeyaasti sutaa prabho | taamanaavedya devasya naanyasmai daatumutsahe || 11

„König, ich habe eine heiratsfähige Tochter, die ein Juwel der Drei Welten geworden ist.

Nur fehlt mir der Mut, sie einem anderen zu geben, ohne dich in Kenntnis zu setzen.

देवोऽपि सर्वरत्नानां प्रभुः कृत्स्नेऽपि भूतले । तत्स्वीकृत्यानुगृह्णातु देवस्तां प्रतिमुच्य वा ॥ १२

devo’pi sarvaratnaanaam prabhuh krtsne’pi bhuutale | tatsviikrtyaanugrhnaatu devastaam pratimucya vaa || 12

Da du Herr über alle kostbaren Steine auf der Welt bist,

greif zu und mach sie dir zu eigen, o König, oder weise sie zurück!“

इत्याकर्ण्य वणिग्वाक्यं स राजा ब्राह्मणान्निजात् । सादरं व्यसृजत्तस्याः सौलक्षण्यमवेक्षितुम् ॥ १३

ityaakarnya vanigvaakyam sa raajaa braahmanaannijaat | saadaram vyasrjattasyaah saulakshanyamavekshitum || 13

Als der König die Worte des Kaufmanns vernommen hatte, schickte er vorsichtshalber die Brahmanen,

um zu sehen, ob sie gute Anzeichen hatte.

ते गत्वा ब्राह्मणा दृष्ट्वा तां त्रैलोक्यैकसुन्दरीम् ।

सद्यः क्षोभं ययुः क्षिप्राल्लब्ध्वा धैर्यमचिन्तयन् ॥ १४

te gatvaa braahmanaa drshtvaa taam trailokyaikasundariim |

sadyah kshobham yayuh kshipraallabdhvaa dhairyamacintayan || 14

Die Brahmanen gingen los und sahen sich diese Dreiweltenschönheit an.

Sie waren fassungslos, hatten aber ihr Gleichgewicht bald zurück und berieten:

इमां प्राप्नोति चेद्राजा तद्रष्ट्रमवसीदति । एतन्मोहितचित्तो हि किं स राज्यमवेक्षते ॥ १५

imaam praapnoti cedraajaa tadrashtramavasiidati | etanmohitacitto hi kim sa raajyamavekshate || 15

„Wenn der König die bekommt, ist es ums Reich geschehen.

Sie wird ihm den Geist betäuben – wie soll er sich da ums Regieren kümmern?

तस्मात्सुलक्षणेत्येषा नाख्येया क्षितिपाय नः | इत्येव मन्त्रं सम्मन्त्र्य राज्ञस्ते जग्मुरन्तिकम् ॥ १६

tasmaatsulakshanetyeshaa naakhyeyaa kshitipaaya nah | ityeva mantram sammantrya raajnaste jagmurantikam || 16

Darum dürfen wir dem Erdenhüter nichts von ihren guten Anlagen erzählen!“

Als sie sich auf dieses Komplott geeinigt hatten, traten sie wieder vor den König.

कुलक्षणा सा देवेति तमूचुश्चात्र ते मृषा । तेन राजा स नैवैतां स्वीचकार वणिक्सुताम् ॥ १७

kulakshanaa saa deveti tamuucushcaatra te mrshaa | tena raajaa sa naivaitaam sviicakaara vaniksutaam || 17

Sie logen ihn an: “Sie hat keine guten Anlagen, o König!“ Darauf nahm der König die Kaufmannstochter nicht für sich,

ततस्तदाज्ञाय तां स कन्यामुन्मादिनीं पिता । वणिग्बलधराख्याय तत्सेनापतये ददौ ॥ १८

tatastadaajnaaya taam sa kanyaamunmaadiniim pitaa | vanigbaladharaakhyaaya tatsenaapataye dadau || 18

sondern befahl ihrem Vater, dem Kaufmann, seine Tochter Unmaadinii mit dem Heeresgeneral Baladhara zu vermählen.

अथ सा तद्गृहे तस्थौ भर्त्रा तेन समं सुखम् । कुलक्षणेत्यहं राज्ञा त्यक्तेत्यात्तविमानना ॥ १९

atha saa tadgrhe tasthau bhartraa tena samam sukham | kulakshanetyaham raajnaa tyaktetyaattavimaananaa || 19

Mit diesem Gatten lebte sie danach in seinem Haus glücklich weiter. Sie aber fühlte sich herabgesetzt:

 „Der König hat mich meiner angeblich schlechten Anlagen wegen verstoßen!“

याति काले च जात्वत्र हत्वा हेमन्तहस्तिनम् । फुल्लकुन्दलतादन्तं मथिताम्बुजिनीवनम् ॥ २०

yaati kaale ca jaatvatra hatvaa hemantahastinam | phullakundalataadantam mathitaambujiniivanam || 20

Die Zeit verging, und bald war der Winterelefant geschlagen, der mit seinen Stoßzähnen,

um die blühende Jasmingirlanden sich wanden, die Lotusbündel in den Seen aufgewühlt hatte,

आजगाम लसत्पुष्पमञ्जरीकेसरावलिः । चूताङ्कुरनखः क्रीडन्कानने मधुकेसरी ॥ २१

aajagaama lasatpushpamanjariikesaraavalih | cuutaankuranakhah kriidankaanane madhukesarii || 21

weil nämlich der Löwe des Frühlings, im Wald spielend mit Mangobaumtrieben als Krallen,

mit Blumenkränzen als dichter Mähne, tänzelnd herbeikam.

तत्कालं चात्र नगरे तं वसन्तमहोत्सवम् । स राजा निर्ययौ द्रष्टुं गजारूढो यशोधनः ॥ २२

tatkaalam caatra nagare tam vasantamahotsavam | sa raajaa niryayau drashtum gajaaruudho yashodhanah || 22

Zu dieser Zeit war auch König Yashodhana auf einem Elefanten sitzend in die Stadt geritten,

um sich das Große Frühlingsfest anzusehen.

तद्रूपालोकसम्भाव्यविप्लवाः कुलयोषितः । अपसारयितुं दत्तं तदा चोद्घोषडिण्डिमम् ॥ २३

tadruupaalokasambhaavyaviplavaah kulayoshitah | apasaarayitum dattam tadaa codghoshadindimam || 23

Damit beim Anblick seiner Schönheit die ehrbaren Frauen nicht verdorben wurden,

verkündete Trommelklang, daß sie sich entfernen sollten.

सा श्रुत्वोन्मादिनी तस्मै राज्ञे स्वगृहहर्म्यतः । आत्मानं दर्शयामास परित्यागावमानतः ॥ २४

saa shrutvonmaadinii tasmai raajne svagrhaharmyatah | aatmaanam darshayaamaasa parityaagaavamaanatah || 24

Als Unmaadinii die Trommeln hörte, zeigte sie sich dem König vom Dach ihres Hauses, seine Zurückweisung verachtend.

स च तां चक्षुभे दृष्ट्वा राजा ज्वालामिवोद्गताम् । संधुक्षितस्य कामाग्नेर्मधुना मलयानिलैः ॥ २५

sa ca taam cakshubhe drshtvaa raajaa jvaalaamivodgataam | samdhukshitasya kaamaagnermadhunaa malayaanilaih || 25

Der König sah sie und erzitterte, kam sie doch wie eine Flamme

aus dem von Frühling und Malayawinden entfachten Liebesfeuer geschossen.

निर्वर्णयंश्च तद्रूपं जैत्रमन्त्रं मनोभुवः । गाढं प्रविष्टं हृदये क्षणान्मोहमुपाययौ ॥ २६

nirvarnayamshca tadruupam jaitramantram manobhuvah | gaadham pravishtam hrdaye kshanaanmohamupaayayau || 26

Ihre Schönheit, die sich wie der Siegespfeil des Liebesgottes in sein Herz bohrte, in sich aufnehmend,

fiel er augenblicklich in Ohnmacht.

भृत्यैराश्वासितश्चात्र राजधानीं प्रविश्य सः । पृष्टेभ्यो बुबुधे तेभ्यस्तां प्रागुपनतोज्झिताम् ॥ २७

bhrtyairaashvaasitashcaatra raajadhaaniim pravishya sah | prshtebhyo bubudhe tebhyastaam praagupanatojjhitaam || 27

Von den Dienern wieder aufgemuntert ritt er in sein Schloß zurück. Als er sie ausfragte, erfuhr er, daß sie die Frau war,

die man ihm zuvor angeboten, die er jedoch zurückgewiesen hatte.

ततो निर्वास्य देशात्तांस्तत्कुलक्षणवादिनः । विप्राननुदिनं दध्यौ तामेवोत्कः स भूपतिः ॥ २८

tato nirvaasya deshaattaamstatkulakshanavaadinah | vipraananudinam dadhyau taamevotkah sa bhuupatih || 28

Da verwies der König die Brahmanen, die von ihren schlechten Anlagen gesprochen hatten, des Landes.

Jeden Tag dachte er geistesabwesend nur an sie.

अहो जडात्मा निर्लज्जश्चन्द्रो नित्यमुदेति यत् । जगन्नेत्रोत्सवे तस्या निष्कलङ्के मुखे सति ॥ २९

aho jadaatmaa nirlajjashcandro nityamudeti yat | jagannetrotsave tasyaa nishkalanke mukhe sati || 29

‚O Weh! Wie gefühlskalt und schamlos ist doch der Mond, wenn er, trotz seiner Flecken, immer wieder aufgeht,

während ihr Antlitz, die Augenweide der Welt, makellos ist!

कठोरौ हेमकलशौ गजकुम्भौ च कर्कशौ । लभेते नोपमामस्याः स्तनयोः पीनतुङ्गयोः ॥ ३०

kathorau hemakalashau gajakumbhau ca karkashau | labhete nopamaamasyaah stanayoh piinatungayoh || 30

Zwei volle Goldkrüge, schwellende Elefantenstirnballen kommen nicht an ihre aufragenden, drallen Prachtbrüste heran.

काञ्चीनक्षत्रमालाङ्कं तत्तस्या जघनस्थलम् । कं न कंदर्पमातङ्गमस्तकाभं विलोभयेत् ॥ ३१

kaanciinakshatramaalaankam tattasyaa jaghanasthalam | kam na kamdarpamaatangamastakaabham vilobhayet || 31

Die Sternenkette ihres Schellengürtels auf der Hüftkurve, ihr vorgewölbter Schamhügel –

welch brünftiges Elefantenhirn kann das nicht entzücken!‘

इति तां चिन्तयन्नन्तः क्षीयते स्म दिने दिने । कामाग्निपुटपाकेन पच्यमानः स भूपति । ॥३२

iti taam cintayannantah kshiiyate sma dine dine | kaamaagniputapaakena pacyamaanah sa bhuupati | ||32

Während der König so an sie dachte, schmorte er, in Blätter gewickelt, überm Liebesfeuer und schwand dahin von Tag zu Tag.

ह्रिया निगूहमानश्च पृच्छद्भ्यो बाह्यलक्षणैः । कृच्छ्राच्छशंस चाप्तेभ्यः स्वपीडाकारणं स तत् ॥ ३३

hriyaa niguuhamaanashca prcchadbhyoh baahyalakshanaih | krcchraacchashamsa caaptebhyah svapiidaakaaranam sa tat || 33

Aus Scham verbarg er den Grund für sein Leiden. Seiner äußeren Anzeichen wegen fragten ihn seine engsten Vertrauten,

sodaß er mit einiger Überwindung endlich sprach.

अलं संतप्य भजसे स्वाधीनां तर्हि किं न ताम् । इत्युक्तस्तैश्च नैवैतदनुमेने स धार्मिकः ॥ ३४

alam samtapya bhajase svaadhiinaam tarhi kim na taam | ityuktastaishca naivaitadanumene sa dhaarmikah || 34

Darauf die Freunde: „Genug der Leidensqual! Warum genießt du sie nicht einfach? Du hast die Gewalt über sie!“

Davon wollte der Gesetzestreue aber nichts hören.

ततो बलधर बुद्ध्वा स सेनापतिरेत्य तम् । प्रभुमभ्यर्थयामास सद्भक्तश्चरणानतः ॥ ३५

tato baladhara buddhvaa sa senaapatiretya tam | prabhumabhyarthayaamaasa sadbhaktashcaranaanatah || 35

Als Heerführer Baladhara das erfuhr, ging er zu seinem Herrn,

warf sich ihm als treuer Untertan zu Füßen und bat ihn inständig:

दासस्त्री तव दास्येव सा देव न पराङ्गना । स्वयं चाहं प्रयच्छामि तद्भार्यां स्वीकुरुष्व मे ॥ ३६

daasastrii tava daasyeva saa deva na paraanganaa | svayam caaham prayacchaami tadbhaaryaam sviikurushva me || 36

„Die Sklavin ist dein Sklavenmädchen, und nicht die Frau eines anderen, o König! Drum biet ich dir die meine als deine Frau an.

अथवा तां त्यजामीह देव देवकुले ततः । न दोषो ग्रहणे तस्यास्तव देवकुलस्त्रियः ॥ ३७

athavaa taam tyajaamiiha deva devakule tatah | na dosho grahane tasyaastava devakulastriyah || 37

Sonst schaff ich sie in den Tempel, o König, und laß sie da. Wenn du dir eine von den Tempelfrauen nimmst, ist das keine Sünde!“

इति स्वसेनापतिना निर्बन्धेन स पार्थिवः । तेनानुनाथ्यमानोऽपि सान्तःकोपमुवाच तम् ॥ ३८

iti svasenaapatinaa nirbandhena sa paarthivah | tenaanunaathyamaano’pi saantahkopamuvaaca tam || 38

Als der König von seinem Heerführer so unverschämt bedrängt wurde, wies er ihn im Innersten erzürnt zurecht:

राजा भूत्वा कथं कुर्यामधर्ममहमीदृशम् । मय्युलङ्गितमर्यादे को हि तिष्ठेत्स्ववर्त्मनि ॥ ३९

raajaa bhuutvaa katham kuryaamadharmamahamiidrsham | mayyulangitamaryaade ko hi tishthetsvavartmani || 39

„Wie kann ich als König ein solches Unrecht begehen? Wenn ich schon gegen meine Grundsätze verstoße –

wer hält sich dann noch an seine eigenen Grenzen?

भक्तोऽपि च भवान्पापे नियोजयति मां कथम् । परलोकमहादुःखहेतौ क्षणसुखावहे ॥ ४०

bhakto’pi ca bhavaanpaape niyojayati maam katham | paralokamahaaduhkhahetau kshanasukhaavahe || 40

Wie könnt Ihr, ein ergebener Diener, mir ein solches Verbrechen nahelegen?

Im Moment mag es Freuden schaffen, ist aber im Jenseits der Grund für großes Leid.

न क्षमिष्ये च ते धर्म्यान्दारान्यदि विहास्यसि । सहते मादृशः को हि तादृशं धर्मविप्लवम् ॥ ४१

na kshamishye ca te dharmyaandaaraanyadi vihaasyasi | sahate maadrshah ko hi taadrsham dharmaviplavam || 41

Wie kannst du nur deine rechtmäßigen Frauen verstoßen? Ein Mann wie ich darf diesen Rechtsbruch nicht dulden!

तद्वरं मृत्युरित्युक्त्वा स राजा निषिषेध तम् । त्यजन्त्युत्तमसत्त्वा हि प्राणानपि न सत्पथम् ॥ ४२

tadvaram mrtyurityuktvaa sa raajaa nishishedha tam | tyajantyuttamasattvaa hi praanaanapi na satpatham || 42

Besser als das ist der Tod!“ Nach diesen Worten verjagte der König ihn.

Eher sagen edle Wesen sich von ihren Lebensgeistern los als vom rechten Weg.

तथैवार्थयमानांश्च पौरजानपदानपि । मिलितान्स निराचक्रे राजा सुदृढनिश्चयः ॥ ४३

tathaivaarthayamaamshca paurajaanapadaanapi | militaansa niraacakre raajaa sudrdhanishcayah || 43

Auch als Bürger und Landvolk zusammenliefen und ihn anflehten, wies der fest entschlossene König sie alle ab.

ततः क्रमेण तेनैव स्मरज्वरभरोष्मणा । प्रक्षीणदेहः प्रययौ स यशःशेषतां नृपः ॥ ४४

tatah kramena tenaiva smarajvarabharoshmanaa | prakshiinadehah prayayau sa yashahsheshataam nrpah || 44

Und so wurde des Königs Körper allmählich vom Feuer des gierigen Liebesfiebers verzehrt, bis nur sein Ruhm noch übrigblieb.

सेनापतिश्चासहिष्णुस्तं तथा प्रमयं प्रभोः । सोऽग्निं विवेश भक्तानामनिर्वाच्यं हि चेष्टितम् ॥ ४५

senaapatishcaasahishnustam tathaa pramayam prabhoh | so’gnim vivesha bhaktaanaamanirvaacyam hi ceshtitam || 45

Auch der General, der das klägliche Ende seines Herrn nicht verschmerzte, stürzte sich in die Flammen.

Unerklärlich – wie die Getreuen sich gebärden.“

इत्याख्यातकथाश्चर्यो वेतालोंऽसस्थितस्तदा । स त्रिविक्रमसेनं तं भूयः पप्रच्छ पार्थिवम् ॥ ४६

ityaakhyaatakathaashcaryo vetaaloM’sasthitastadaa | sa trivikramasenam tam bhuuyah papraccha paarthivam || 46

Nachdem der Totengeist, auf des Königs Schulter sitzend, seine denkwürdige Geschichte erzählt hatte,

fragte er Trivikramasena erneut:

तदेतयोः को नृपते सेनापतिमहीभृतोः । सत्त्वेनाभ्यधिको ब्रूहि पूर्वोक्तः समयश्च ते ॥ ४७

tadetayoh ko nrpate senaapatimahiibhrtoh | sattvenaabhyadhiko bruuhi puurvoktah samayashca te || 47

„König, wer von den beiden, General oder König, ist dem andern an Mut überlegen?

Unsere frühere Vereinbarung gilt immer noch!“

इति वेतालतः श्रुत्वा मुक्तमौनः स तं नृपः । प्रत्युवाच द्वयो राजा सत्त्ववानधिकस्तयोः ॥ ४८

iti vetaalatah shrutvaa muktamaunah sa tam nrpah | pratyuvaaca dvayo raajaa sattvavaanadhikastayoh || 48

Als der König den Vetaala das sagen hörte, brach er sein Schweigen und antwortete:

 „Von diesen beiden ist der König der Mutigere.“

तदाकर्ण्यैव वेतालः साक्षेपस्तमभाषत । सेनापतिः कथं नात्र राजन्नभ्यधिको वद ॥ ४९

tadaakarnyaiva vetaalah saakshepastamabhaashata | senaapatih katham naatra raajannabhyadhiko vada || 49

Darauf erwiderte der Totengeist, dieser Spötter: „Und warum nicht der Heeresgeneral, o König? Sprich!

यस्तथा स्वामिने भक्त्या स्वभार्यां तां तथाविधाम् । सुचिरज्ञाततद्भोगसुखास्वादोऽप्युपानयत् ॥ ५०

yastathaa svaamine bhaktyaa svabhaaryaam taam tathaavidhaam | sucirajnaatatadbhogasukhaasvaado’pyupaanayat || 50

Dieser wollte aus Treue zum König diesem seine schöne Ehefrau aufschwatzen,

deren Liebreiz, den er ja lange genug genossen hatte, er genau kannte.

आत्मानं चाग्निसाच्चक्रे तस्मिन्पञ्चत्वमागते । अनास्वादिततद्भोगस्तत्कान्तां तु जहौ नृपः ॥ ५१

aatmaanam caagnisaaccakre tasminpancatvamaagate | anaasvaaditatadbhogastatkaantaam tu jahau nrpah || 51

So stürzte auch er sich in die Flammen und ist darin verbrannt. Der König aber hat die Frau verschmäht,

die er einst begehrte, ohne ihre Reize gekostet zu haben.“

वेतालेनैवमुक्तस्तु विहस्य स नृपोऽब्रवीत् । यद्यप्येवं तथाप्येतत्किं चित्रं कुलपुत्रकः ॥ ५२

vetaalenaivamuktastu vihasya sa nrpo’braviit | yadyapyevam tathaapyetatkim citram kulaputrakah || 52

Auf diese Worte des Vetaala erwiderte der König lachend: „Sei dem wie ihm wolle.

Was ist daran so verwunderlich, wenn ein Sohn aus gutem Hause,

सेनापतिः स भक्त्या यत्स्वाम्यर्थे तत्तथाकरोत् । प्राणैरपि हि भृत्यानां स्वामिसंरक्षणं व्रतम् ॥ ५३

senaapatih sa bhaktyaa yatsvaamyarthe tattathaakarot | praanairapi hi bhrtyyaanaam svaamisamrakshanam vratam || 53

wie dieser General, aus Ergebenheit so handelt? Diener haben geschworen ihren Herrn zu schützen, sei es auch mit ihrem Leben.

राजानस्तु मदाध्माता गजा इव निरङ्कुशाः । छिन्दन्ति धर्ममर्यादाशृङ्खलां विषयोन्मुखाः ॥ ५४

raajaanastu madaadhmaataa gajaa iva nirankushaah | chindanti dharmamaryaadaashrnkhalaam vishayonmukhaah || 54

Von Hochmut aufgeblasene Könige dagegen zerreißen, wie ungesteuerte Elefanten

die Fesseln von Gesetz und Anstand, weil es sie nach Sinnesfreuden verlangt.

तेशां ह्युद्रिक्तचित्तानामभिषेखाम्बुधिः समम् । विवेको विगलत्योघेनोह्यमान इवाखिलः ॥ ५५

teshaam hyudriktacittaanaamabhishekhaambudhih samam | viveko vigalatyoghenohyamaana ivaakhilah || 55

Ihre Sinne laufen heiß, und weggespült ist alle Vernunft von dem bei ihrer Krönung vergossenen Weihwasser,

wie von Meereswogen abgetrieben.

क्षिप्यन्त इव चोद्धूय चलच्चामरमारुतैः । वृद्धोपदिष्टशास्त्रार्थरजोमशकमक्षिकाः ॥ ५६

kshipyanta iva coddhuuya calaccaamaramaarutaih | vrddhopadishtashaastraartharajomashakamakshikaah || 56

Der Lufthauch fächelnder Yakschweifwedel pustet die letzten Stäubchen ihrer Ahnung

der von den Alten erklärten heiligen Schriften hinweg, wie Mücken oder Fliegen.

आतपत्रेण सत्यं च सूर्यालोको निवार्यते । विभूतिवात्योपहता दृष्टिर्मार्गं च नेक्षते ॥ ५७

aatapatrena satyam ca suuryaaloko nivaaryate | vibhuutivaatyopahataa drshtirmaargam ca nekshate || 57

Ihr Sonnenschirm hält die Wahrheit ab wie das Sonnenlicht, ihr vom Reichtum getrübter Blick sieht den rechten Weg nicht mehr.

ते ते च विपदं प्राप्ता मारमोहितचेतसः । जगद्विजयिनोऽपीह राजानो नहुषादयः ॥ ५८

te te ca vipadam praaptaa maaramohitacetasah | jagadvijayino’piiha raajaano nahushaadayah || 58

Sogar Könige, die das Universum erobert hatten, wie zum Beispiel Nahusha,

gerieten in Not, weil ihr Geist von Maara, dem Versucher, verwirrt war.

एष राजा पुनः पृथ्व्यामेकच्छत्रोऽपि यत्तया । उन्मादिन्या चपलया लक्ष्म्येव न विमोहितः ॥ ५९

esha raajaa punah prthvyaamekacchatro’pi yattayaa | unmaadinyaa capalayaa lakshmyeva na vimohitah || 59

Dieser König jedoch, der den Schirm seiner Macht als einziger über die Welt gespannt hatte,

ließ sich von Unmaadinii, sprunghaft wie Lakshmi, die Göttin des Glücks, nicht beirren.

प्राणानपि स धर्मात्मा तत्याज न पुनः पदम् । अमार्गे निदधे धीरस्तेनासौ मेऽधिको मतः ॥ ६०

praanaanapi sa dharmaatmaa tatyaaja na punah padam | amaarge nidadhe dhiirastenaasau me’dhiko matah || 60

Der Rechtschaffene gab eher seine Lebensgeister auf, als daß er den falschen Weg einschlug.

Darum denke ich, daß er der Mutigere ist.“

इत्याकर्ण्य नृपस्य तस्य वचनं भूयस्तदंसस्थलाद्वेतालः सहसा स्वमेव स पदं मायाप्रभावाद्ययौ ।

राजाप्यन्वसरत्तथैव स पुनः सम्प्राप्तुमेतं जवादारब्धे सुदुष्करेऽपि महतां मध्ये विरामः कुतः ॥ ६१

ityaakarnya nrpasya tasya vacanam bhuuyastadamsasthalaadvetaalah sahasaa svam eva sa padam maayaaprabhaavaadyayau |

raajaapyanvasarattathaiva sa punah sampraaptumetam javaadaarabdhe sudushkare’pi mahataam madhye viraamah kutah || 61

Nachdem der Totengeist die Worte des Königs gehört hatte, glitt er sofort wieder von seiner Schulter herab und war dank seiner Zauberkraft schon auf dem Nachhauseweg. Auch der König lief ihm wieder nach, um ihn einzuholen. Warum sollten die Edlen mitten in einer Sache, die sie angefangen hatten, wenn sie auch kompliziert war, einfach aufhören?

इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे शशाङ्कवतीलम्बके चतुर्विंशस्तरङ्गः ।

iti mahaakavishriisomadevabhattaviracite kathaasaritsaagare shashaankavatiilambake caturvimshastarangah |

So endet das vierundzwanzigste Kapitel im Buch Shashaankavatii aus dem Weltmeer der Erzählungen,

die der Dichterfürst Somadeva Bhatta zusammegetragen hat.